Accu vervangen kosten: ligt het aan de accu of de dynamo?

Vanochtend draaide de startmotor traag en sloeg de motor nog maar net aan. Het start-stopsysteem zet de motor al weken niet meer uit bij het stoplicht, en vorige week had de auto na twee dagen stilstaan voor de deur starthulp nodig. Volgens de ene site is het de accu, op een forum zweert iemand dat het de dynamo is. De prijzen die je tegenkomt lopen van 60 tot ruim 400 euro. Je wilt weten waar het aan ligt en wat een eerlijke prijs is, voordat je de sleutels afgeeft.

Wat kost het om een accu te laten vervangen?

Vraag je je af wat een nieuwe accu kost, dan begint het eerlijke antwoord bij de vraag welk type accu je auto nodig heeft. Dat bepaalt de prijs veel meer dan het merk. Ga ook na of de accu wel de boosdoener is, want de dynamo kost in deze tabel ongeveer vier keer zoveel.

De accu zelf is goedkoper dan de gemonteerde prijzen hierboven. Een gewone loodzuuraccu voor een kleine auto kost grofweg tussen de 60 en 130 euro, de AGM- of EFB-accu voor een auto met start-stop tussen de 120 en 260 euro.

Montage is meestal goedkoop of gratis. Veel accuspecialisten en snelservicebedrijven plaatsen een accu die je bij hen koopt voor niets of voor een klein bedrag, want wisselen onder de motorkap is 15 tot 20 minuten werk met een steeksleutel. Zit de accu op een lastige plek, dan betaal je meer. Waar mensen wel van schrikken, is het inleren (daarover verderop), en bij een moderne start-stopauto kun je dat niet overslaan.

Kun je doorrijden met zo'n zwakke accu?

Meestal wel, voor korte ritten in de buurt, zolang het laadsysteem werkt. Zodra de motor draait, neemt de dynamo het over, dus een versleten accu laat je zelden halverwege een rit staan. Het risico zit in de volgende start, niet in deze rit.

In twee gevallen ligt het anders. Brandt het accu- of laadlampje, dan rijdt de auto mogelijk alleen nog op wat er in de accu zit, en heb je nog ergens tussen een paar minuten en een uur voordat de motor afslaat. En kun je op je bestemming geen starthulp krijgen, zet de motor dan niet af. Parkeer op een plek waar iemand met startkabels bij je kan komen.

Zie het als een klus voor deze week, niet voor vandaag. Tenzij het laadlampje brandt, want dan is het vandaag.

Wat kun je nu meteen doen?

1. Kijk naar de accu zelf. Op de meeste zit een sticker met de datum, bovenop of aan de zijkant. Is hij ouder dan vier jaar, dan is een trage start gewoon ouderdom en geen raadsel. Een opgezwollen accubak of witte aanslag op de polen zegt al genoeg, en kijken kost niets.
2. Check of het echt de accu is voordat je er een koopt. Een Bluetooth-adapter van 15 tot 30 euro steek je onder het dashboard in de OBD2-poort, en een app op je telefoon leest binnen een minuut de laadspanning uit die de auto zelf meet, samen met opgeslagen foutcodes in het laadsysteem zoals P0562, P0563 of P0620. Ongeveer 13,5 tot 14,5 volt met draaiende motor is gezond. Zit de spanning rond de 12 volt en zakt die verder, dan is het de dynamo.
3. Laat de accu doormeten. Veel accuspecialisten en garages doen dat terwijl je wacht, in vijf minuten en vaak gratis. Vraag het even na. Zo'n test meet de conditie van de accu zelf, iets wat de spanning met draaiende motor niet laat zien. Hiermee weet je of een accu van vier jaar oud nog prima is of echt op.
4. Kies daarna waar je het laat doen. Stel twee vragen voordat je een afspraak maakt: moet mijn nieuwe accu worden ingeleerd, en zit de montage bij de prijs in? Die twee antwoorden maken meer verschil op de rekening dan de keuze voor een merk.

Is de accu kapot of de dynamo?

Neem hier twee minuten voor, want het verschil is 120 of 600 euro. Een zwakke accu en een dynamo die het begeeft geven bijna dezelfde klachten: traag starten, zwakke verlichting, rare elektrische kuren, een motor die niet aanslaat.

Met het getal in de hand is het onderscheid snel gemaakt. Met draaiende motor hoort de dynamo de auto van stroom te voorzien en tegelijk de accu bij te laden, en dan meet je ongeveer 13,5 tot 14,5 volt. Die waarde lees je op twee manieren af: met een multimeter op de accupolen, of met een goedkope OBD2-adapter die de spanning uitleest die de auto zelf doorgeeft.

• Goede spanning, maar de auto start nog steeds traag of is na een nacht leeg. De fout zit aan de kant van de accu. Dan is het een versleten accu, of iets dat hem leegtrekt.
• Spanning rond de 12 volt die verder zakt terwijl de motor draait. De dynamo laadt niet. Wat die reparatie hoort te kosten, lees je in de kostengids voor een nieuwe dynamo.
• Goede spanning, maar de motor draait helemaal niet rond en je hoort alleen een klik. Kijk dan eerst naar de startmotor, niet naar de accu. De bedragen staan in de kostengids voor de startmotor.

Eén eerlijke kanttekening. Een gezonde laadspanning wijst je in de richting van de accu, maar test de accu niet. De capaciteit die hij nog heeft en de koudstartstroom zijn een aparte meting, en dat is het doormeten uit stap 3.

Dat je accu op is, merk je meestal op precies die koude ochtend dat je er geen tijd voor hebt. Skanyx beslecht de vraag accu of dynamo vanaf de bestuurdersstoel: start de motor en de app toont live de laadspanning, legt eventuele opgeslagen foutcodes in het laadsysteem in gewone taal uit en zegt hoe dringend het is. Een laadspanning van ruim 13,5 volt wijst naar de accu en een nieuwe van tussen de 60 en 150 euro; blijft de waarde met draaiende motor rond de 12,5 volt hangen, dan wijst dat juist naar de dynamo. De app leest het laadsysteem en niet de conditie van de accu zelf, dus combineer het met de gratis accutest die veel accuspecialisten aanbieden. Kijk welke van de twee je moet kopen

Kun je de accu zelf vervangen, of is dit werk voor de garage?

Zelf te doen als de accu onder de motorkap zit en de auto geen start-stop heeft. Het is een klus van 15 tot 20 minuten met een steeksleutel. Maak eerst de minpool los en sluit die als laatste weer aan. Gebruik een geheugenbehouder of een tweede stroombron als je de radiocode en de klok niet kwijt wilt raken. Laat het de garage doen als de auto start-stop heeft, de accu in de kofferbak of onder een stoel zit, of als je doormeten, plaatsen en inleren in een bezoek geregeld wilt hebben. Bij start-stop is het wisselen zelf nog steeds simpel, maar voor het inleren heb je apparatuur nodig die de meeste mensen niet hebben. Zelf de accu kopen levert dan vaak niets op.

Zo ziet een eerlijk garagebezoek eruit: de oude accu wordt doorgemeten voordat je een nieuwe krijgt aangeboden, je hoort of de nieuwe accu moet worden ingeleerd, en onderdelen en arbeidsloon staan als aparte regels op de offerte. Heeft niemand de oude accu gemeten, vraag dan waarom.

Moet je een nieuwe accu laten inleren?

Bij de meeste auto's met start-stop van ongeveer 2010 en later wel, en die stap overslaan is een echte fout. De auto houdt bij hoe oud en hoe groot de geplaatste accu is, en laadt daarnaar. Zet je er een nieuwe in zonder dat aan de auto door te geven, dan blijft hij laden voor de versleten accu die er volgens hem nog in zit. Dat kort de levensduur van de nieuwe accu in, en de storing in het start-stopsysteem is vaak binnen een paar maanden terug.

Zelf kun je hier maar een deel van doen. Een generieke OBD2-scanner leest foutcodes en live data uit. Inleren (ook wel registreren genoemd) kan hij niet, want dat is een functie van de fabrikant die buiten de generieke OBD2-standaard valt, net als coderen en actuatortests. Daarvoor heb je merkspecifieke software nodig: BimmerCode of Carly op een BMW, OBDeleven of VCDS op een Volkswagen, Audi, Skoda of SEAT, of iets vergelijkbaars voor andere merken. Of je laat het de garage doen, en die rekent er apart voor.

Een auto zonder start-stop heeft dit doorgaans niet nodig, en dat is een van de redenen waarom een gewone accu in een kleine auto zoveel goedkoper uitvalt. Weet je niet wat je hebt? Slaat de motor af bij het stoplicht en staat er AGM of EFB op de accu, reken dan op inleren.

Hoe lang gaat een accu mee?

Drie tot vijf jaar is normaal. Hitte maakt een accu kapot, niet kou. Daardoor geeft een accu in een heet klimaat het vaak na een jaar of drie op, terwijl dezelfde accu in een gematigd klimaat vijf of zes jaar haalt. Kou is gewoon het moment waarop een accu die op zijn laatste benen loopt zich laat zien, omdat dikke olie en lage temperaturen meer van hem vragen.

Vier dingen korten de levensduur in: korte ritten waarbij hij nooit helemaal vol raakt, veel stroomverbruikers die aan blijven staan, herhaaldelijk een lege accu, en het zwaardere werk in een auto met start-stop. Is die van jou ouder dan vier jaar en start de auto traag op koude ochtenden, laat hem dan voor de winter doormeten en niet erna. De rest van het lijstje voor de winter staat in de gids voor seizoensonderhoud.

Waarom is mijn accu steeds leeg?

Er zijn drie oorzaken, en die kosten heel verschillende bedragen. De laadspanning uit stap 2 sluit de middelste binnen een minuut uit.

De eerste is gewoon een versleten accu die geen lading meer vasthoudt. Doormeten bevestigt dat, en een nieuwe accu in de prijsklassen hierboven lost het op. De tweede is een dynamo die de accu onder het rijden niet meer bijlaadt. De derde en lastigste is iets dat wakker blijft nadat je de auto hebt afgesloten: het kofferbaklampje, het lampje in het handschoenenkastje, een achteraf ingebouwd alarm of een dashcam, of een regelmodule die niet in slaapstand gaat. Elk daarvan kan een gezonde accu in twee dagen leegtrekken.

Dat laatste kan een generieke OBD2-app niet meten. Daarvoor zet je een amperetang om de accukabel en lees je de lekstroom af, waarna je de zekeringen er een voor een uittrekt tot je het circuit gevonden hebt. Een garage rekent daar meestal tussen de 50 en 150 euro voor, in lijn met wat een goede diagnose hoort te kosten. Wat de scan wel toevoegt, is of er foutcodes in het laadsysteem zijn opgeslagen. Zijn die er niet, dan kun je de dynamo verder laten liggen. Wil de auto vanochtend helemaal niet starten, dan is het stappenplan voor een auto die niet start de snellere route.

Dit check je voordat je ja zegt

Meet eerst de laadspanning, want een minuut met een adapter of een multimeter vertelt je of je een accu van 120 euro koopt of een dynamo van 600 euro. Laat daarna de accu doormeten en vraag of de nieuwe accu bij jouw auto moet worden ingeleerd, voordat je kiest waar je het werk laat doen. Stel de fout vast en kies het juiste type. En laat je geen dynamo aansmeren als het de accu is, of andersom.

Codes in deze gids: P0562.